Хорижий тилларни ўрганиш – замон талаби!

Ҳаётда билим бериш энг эзгу вазифалардан биридир. Бу эзгу шарафли ишни ўз зиммасига олган инсон албатта устоз деган номга сазовор бўлади. Мустақиллик йилларига келиб юртимизда хорижий тилларни ўрганишга эътибор кучайди. Ҳозирда айрим ёшларимиз хорижий тилларни нима мақсадда ўрганишлари шарт эканини  бироз англамайроқ туришибди, чамамда. Яъни, қайси бирлари бизнес қилиш, ўрганмоқчи бўлган хорижий тилида сўзлашадиган давлатлардаги ишбилармонлар билан мулоқот қилишни мақсад қилган бўлса, айримлари шунчаки тенгдошларидан устун бўлиш учун ўрганишни мақсад қилишган.

Лекин ёшлар орасида хорижий тилларни ўрганишга қизиқиш бугун ҳар қачонгидан ҳам ортгани чин. Бунинг бош сабаби – мамлакатимиз ўз мустақиллигини қўлга киритгани ва  чет давлатлар билан мулоқот қилишга йўл очилганидир. Яна бир омил шуки, ахборот алмашиш кўлами ва суръати тобора ортиб, мамлакатимизнинг умумдунёвий глобаллашиш доирасига фаол кириб бораётгани бўлди.

Аслида, тил ўрганиш ҳамиша муҳим саналган. Фарқи - аввалги замонларда яқин теваракдаги халқларнинг тилларини ўрганиш кенг ёйилган бўлса, ҳозир олисми-яқинми, бундан қатъи назар, иқтисодий жиҳатдан энг ривожланган миллатларнинг тилини ўрганиш урф бўлди.

Собиқ иттифоқ даврида мактабда франсуз, немис тилларни ҳарчанд ўрганишмсин, беҳуда кетар эди. Айтайлик, инглиз тилини унча-мунча ўзлаштирган бола нари борса бирон институтнинг шу тил бўйича факультетига ўқишга кирар, уни битиргач мактабга бориб, яна болаларга шу тилни ўргатар... шу тариқа, худди доиранинг ичида югурган олмахон қанча чопса ҳам, бир жойда турганидек, чет тилини ўрганиш беҳуда бир машғулот қаторида эди. Ҳозир эса тил билишнинг амалий фойдасини ҳамма кўриб турибди. Албатта, фойда дегани кенг тушунча. Шахсий фойда, жамоат ва жамият фойдаси каби. Агар чет тилини ўрганиш фақат у ёки бу кишининг шахсан наф кўриши учун бўлса, давлатнинг оламжаҳон маблағ сарфлаб, минглаб ёшларни ўқитишига ҳожат бўлмасди - кимга керак бўлса, марҳамат, имконини топса, ўрганиб олаверсин эди. Чет тилларни ўқиш ва ўқитиш биринчи навбатда умумдавлат аҳамиятига молик иш.

Хорижий тилни ўрганишнинг ўзи мақсад эмас, восита деб ҳисобланиши лозим. Шифокор бўлиб, тиббиётнинг муҳим бир муаммосини ҳал қиламан, шу орқали эл-юрт корига ярайман, деган ният билан билим олган талаба қандай мутахассис бўлиб етишади-ю, шу касбдан тирикчилик ўтказаман, деб ўқиган бола қанақа шифокор бўлади - фарқи ўзингизга аён.

Албатта, хорижий давлатда бир ой бўлган одам бу тил грамматикасини бир йил ўқиган одамга қараганда кўпроқ ўрганади. Ана шуни тил муҳитининг таъсири, деймиз. Табиий, бу ерда биз айтган муҳитни мукаммал равишда барпо қилишнинг иложи йўқ. Шундай экан, унинг ўрнини қоплаш учун бу тилдаги адабиёт кенг ўқитилиши керак. Чунки бадиий адабиётда шу халқнинг дили акс этади, тилни ўрганишда эса бунинг аҳамияти жуда катта.

Бежизга “Тил билган эл билади”, дейил­ма­ган. Бугун ёшларимизнинг хорижий тил­­ларни, айниқса, инглиз тилини пухта ўрганиши уларнинг ўзлари учун жаҳон сари йўл очиши, демакдир. Шундай экан, ёш авлодни тил ўрганишга қизиқтириш, уларга тил ўргатиш энг муҳим вази­фа­лар­дан бири ҳисобланади.

Заҳро КАРИМОВА.

Миришкор туманидаги 1-сонли умумтаълим мактаби ўқитувчиси.